Czasopismo Science publikuje wyniki tych badań. Należy jednak pamiętać, że to dopiero początek i nawet jeśli lek pomyślnie przejdzie wszystkie próby kliniczne – trafi do aptek najwcześniej za 15 lat.

Złogi i kompleks gamma-sekretazy

Typową cechą mózgów osób z chorobą Alzheimera jest obecność złogów amyloidowych, które są nienormalnymi formami kumulacji beta-amyloidu pomiędzy neuronami. Lepki beta-amyloid powstaje, gdy prekursor tego białka jest cięty na części niewłaściwie.

Kompleks gamma-sekretazy – który tnie proteiny w specyficznych miejscach – odgrywa główną rolę w tworzeniu tych złogów. Kompleks ten (grupa białek pracujących razem) jest ponadto zaangażowany w regulowanie szeregu innych istotnych protein, takich jak Notch, które pełnią krytyczną funkcję w rozwoju embrionu. Z tego powodu wiele obecnie rozwijanych leków wpływających ma cały kompleks gamma-sekretazy jest badanych pod kątek toksycznych efektów ubocznych.

Aph1B

Zespół kierowany przez Barta De Stroopera studiował właściwości kompleksu gamma-sekretazy w różnych tkankach. Autorzy udokumentowali, że kompleks przyjmuje odmienny kształt i funkcje w zależności od tego, w jakiej tkance sekretaza jest aktywna. Do badań nad chorobą Alzheimera wykorzystano modele mysie. Naukowcy odkryli, że wyłączenie wariantu, Aph1B gamma-sekretazy u mysz z chorobą Alzheimera prowadzi do zredukowanej formacji złogów bez żadnych szkodliwych efektów ubocznych.

Istotność badania

Dzięki temu odkryciu badacze ponownie otwierają drogę ku rozwojowi leków deaktywujących gamma-sekretazę. Dzięki skoncentrowaniu się na wariancie kompleksu tnącego białka specyficznie w mózgu – kompleksie AphB1 gamma-sekretazy – można zapobiec formowaniu się złogów zachowując jednocześnie inne funkcje gamma-sekretazy. To stanowi źródło nadziei, że lek – po raz pierwszy w historii - będzie efektywnie zatrzymywał rozwój choroby Alzheimera. Co więcej, jako że efekty uboczne zostały zminimalizowane, będzię mógł być również stosowany jako środek profilaktyczny przez osoby z grup ryzyka. Niestety, takie lekarstwo wciąż jeszcze wymaga co najmniej 15 lat dalszych badań.

oprac.: Krzysztof Śmigórski

Serneels et al. γ-secretase Heterogeneity in the Aph1 Subunit: Relevance for Alzheimer’s Disease. Science, March 20, 2009